|
بيوس الرابع: 25 كانون الأول 1559 – 9 كانون الأول 1565
1725-
1734-
متابعة المجمع التريدنتيني. الجلسة 21، 16 حزيران 1562: تعليم وقوانين
في التناول تحت الشكلين وتناول الأطفال
تمهيد
|
ترجمة النص
اللاتيني |
النص
اللاتيني |
|
1725-
إنّ المجمع
التريدنتينيّ المسكونيّ والعام المقدس... رأى أنّ أضاليل مختلفة
وشنيعة، في موضوع سرّ الإفخارستيا الرهيب و المقدس، تنشرها في أماكن
عدّة حيل الشيطان الفاسق المحتال، أضاليل يبدو أنّها أخرجت كثيرين، في
بعض المناطق، من الإيمان ومن الخضوع للكنيسة الكاثوليكية، فكان لا بدّ
له هنا من عرض ما يتعلّق بالتناول تحت الشكلين وبتناول الأطفال. ولهذا
يحظّر على جميع المسيحيين من الآن فصاعداً أن يقدموا على الإيمان أو
التعليم أو الوعظ بما يخالف، في هذا الموضوع، ما فسَّرته وحدّدته
القرارات التالية:
|
1725 929a Sacrosancta
oecumenica et generalis Tridentina Synodus ..., cum de tremendo
et sanctissimo Eucharistiae sacramento varia diversis in locis
errorum monstra nequissimi daemonis artibus circumferantur, ob
quae in nonnullis provinciis multi a catholicae Ecclesiae fide
atque obedientia videantur discessisse: censuit, ea, quae ad
communionem sub utraque specie et parvulorum pertinent, hoc loco
exponenda esse. Quapropter cunctis Christifidelibus interdicit,
ne posthac de iis aliter vel credere vel docere vel praedicare
audeant, quam est iis decretis explicatum atque definitum. |
الفصل الأول: العلمانيّون والإكليريكيّون الذين لا يحتفلون
غير ملزمين بحكم إلهيّ، بالتناول تحت الشكلين
|
ترجمة النص
اللاتيني |
النص
اللاتيني |
|
1726-
ولذلك فهذا
المجمع المقدس، بوحي من الروح القدس، "روح الحكمة والفهم، روح المشورة
وتقوى الربّ" (أش 11 : 2)، وبحسب رأي الكنيسة وتقليدها، يعلن ويعلّم أن
ما من وصيةٍ إلهية توجب على العلمانيين، والإكليريكيين الذين لا
يحتفلون، بتناول سرّ الإفخارستيا تحت الشكلين، وإنّه لا يجوز، بأيّ
وجهٍ من الوجوه، أن يشكَّ، بدون طعن الإيمان، في أن تناول أحد الشكلين
كافٍ للخلاص.
|
1726 930 Itaque
sancta ipsa Synodus a Spiritu Sancto, qui Spiritus est
sapientiae et intellectus, Spiritus consilii et pietatis (Is 11,
2), edocta atque ipsius Ecclesiae iudicium et consuetudinem
secuta, declarat ac docet, nullo divino praecepto laicos et
clericos non conficientes obligari ad Eucharistiae sacramentum
sub utraque specie sumendum, neque ullo pacto salva fide
dubitari posse, quin illis alterius speciei communio ad salutem
sufficiat. |
|
1727-
ممّا لا شكّ فيه أنّ السيد المسيح، في عشائه الأخير، وضع وأعطى الرسل
هذا السرّ الجليل تحت شكلي الخبز والخمر (رَ متى 26 : 1 – 29؛ مر 14 :
22 – 2؛ لوقا 22 : 19...؛ 1 كو 11 : 24...). إلا أنّ هذا الوضع وهذه
الهبة ليس من شأنهما أن يحملا جميع المسيحيين بقرارٍ ربّانيّ، على وجوب
تناول الشكلين (القانون 1 و 29.
وليس من
المعقول أن يستخلص من الكلام الوارد في الفصل السادس من إنجيل يوحنا،
أنّ التناول تحت الشكلين كان بأمرٍ من الربّ (القانون 3)، كيفما فهم
هذا الكلام وتتبع في تفسيرات القديسين والعلماء المختلفة. فالذي قال:
"إن لم تأكلوا جسد ابن البشر وتشربوا دمه فلا حياة لكم في ذواتكم" (يو
6 : 53)، قال أيضاً: "الذي يأكل هذا الخبز يحيا إلى الأبد" (يو 6 :
58)، والذي قال: "مَن يأكل جسدي ويشرب دمي فله الحياة" (يو 6 : 54)،
قال أيضاً:"الخبز الذي أعطيه أنا هو جسدي لأجل حياة العالم" (يو 6 :
51)؛ وأخيراً الذي قال: "من يأكل جسدي ويشرب دمي يثبت فيَّ وأنا فيه" (يو
6 : 56)، قال أيضاً:" الذي يأكل هذا الخبز يحيا إلى الأبد" (يو 6 :
58).
|
1727 930 Nam etsi
Christus Dominus in ultima Coena venerabile hoc sacramentum in
panis et vini speciebus instituit et Apostolis tradidit (cf. Mt
26, 26 ss; Mc 14, 22 ss; Lc 22, 19 s; 1 Cor 11, 24s): non tamen
illa institutio et traditio eo tendunt, ut omnes Christi fideles
statuto Domini ad utramque speciem accipiendam adstringantur
(can. 1 et 2). Sed neque ex sermone illo apud Ioannem sexto
recte colligitur, utriusque speciei communionem a Domino
praeceptam esse (can. 3), utcumque iuxta varias sanctorum Patrum
et Doctorum interpretationes intelligatur. Namque qui dixit:
'Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis eius
sanguinem, non habebitis vitam in vobis' (Jo 6, 54), dixit
quoque: 'Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum'
(Jo 6, 52). Et qui dixit: 'Qui manducat meam carnem, et bibit
meum sanguinem, habet vitam aeternam' (Jo 6, 55), dixit etiam:
'Panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita' (Jo 6, 52);
et denique qui dixit: 'Qui manducat meam carnem, et bibit meum
sanguinem, in me manet, et ego in illo' (Jo 6, 57), dixit
nihilominus: 'Qui manducat hunc Panem, vivet in aeternum' (Jo 6,
58). |
الفصل الثاني: سلطة الكنيسة في منح سرّ الإفخارستيّا
|
ترجمة النص
اللاتيني |
النص اللاتيني |
|
1728-
وعلاوةً
على ذلك يعلن المجمع أنّ للكنيسة دائماً، في منح الأسرار، سلطة التقرير
والتغيير، ما دام جوهر هذه الأسرار سالماً، في ما تراه أشدّ ملاءمةً
لفائدة من يتقبّلونها ولكرامة الأسرار نفسها وفاقاً للأشياء والأزمان
والأمكنة. وهذا ما يبدو أنّ الرسول أشار إليه بوضوح في قوله: "فليحسبنا
كلّ إنسانٍ كخدّام للمسيح ووكلاء لأسرار الله" (1 كو 4 : 1). وإنّه لمن
الواضح أنّه استعمل هو نفسه هذه السلطة في أمورٍ أخرى كثيرة، فضلاً عن
هذا السرّ نفسه عندما قال، بعدما قام ببعض التنظيمات في الموضوع:
"وأمّا ما بقي فسأرتّبه متى قدمت" (1 كو 11 : 34).
وإن لم يكن
استعمال الشكلين نادراً في فجر المسيحية، فإنّ هذه العادة كثيراً ما
عراها تغيرٌ على مرّ الزمن، ولهذا فإنّ أمّنا الكنيسة المقدسة، وهي
العالمة بما لها من سلطة على منح الأسرار، قد حملتها أسباب خطيرة
وصوابية على الموافقة على التناول تحت أحد الشكلين، وعلى جعل ذلك سنةً
لا يجوز ذمّها أو تغييرها حسب المراد بمعزلٍ عن سلطة الكنيسة نفسها
(القانون 2).
|
1728 931 Praeterea
declarat, hanc potestatem perpetuo in Ecclesia fuisse, ut in
sacramentorum dispensatione, salva illorum substantia, ea
statueret vel mutaret, quae suscipientium utilitati seu ipsorum
sacramentorum venerationi, pro rerum, temporum et locorum
varietate, magis expedire iudicaret. Id autem Apostolus non
obscure visus est innuisse, cum ait: 'Sic nos existimet homo ut
ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei' (1 Cor 4,
1); atque ipsum quidem hac potestate usum esse, satis constat,
cum in multis aliis, tum in hoc ipso sacramento, cum ordinatis
nonnullis circa eius usum, 'Cetera, inquit, cum venero,
disponam' (1 Cor 11, 34). Quare agnoscens sancta mater Ecclesia
hanc suam in administratione sacramentorum auctoritatem, licet
ab initio christianae religionis non infrequens utriusque
speciei usus fuisset, tamen progressu temporis latissime iam
mutata illa consuetudine, gravibus et iustis causis adducta,
hanc consuetudinem sub altera specie communicandi approbavit et
pro lege habendam decrevit, quam reprobare aut sine ipsius
Ecclesiae auctoritate pro libito mutare non licet (Can. 2). |
الفصل الثالث: تحت كلٍّ من الشكلين المسيح كاملٌ والسرّ حقيقيّ
الفصل الرابع: الأطفال غير ملزمين بالتناول السرّيّ
|
ترجمة النص
اللاتيني |
النص
اللاتيني |
|
1730-
وأخيراً
يعلّم المجمع المقدس نفسه أن لا ضرورة تلزم الأطفال الذين لم يبلغوا
سنّ الرشد بالتناول السري للإفخارستيا (القانون 4)، إذ أنّهم، قد ولدوا
ولادةً جديدة بالمعمودية (ر تي 3 : 5) وصاروا أعضاء في جسد السميح، لا
يمكنهم، في هذه السنّ، أن يفقدوا نعمة أبناء الله التي نالوها.
ومع ذلك
فيجب أن لا تحكم على الأقدمين إذا كانوا جروا على هذه العادة أحياناً
وفي بعض الأماكن. فكما كان للآباء القديسين أسبابٌ حميدة لمجاراة
زمانهم، كذلك يجب الاعتقاد الثابت بأنّهم سلكوا طريقاً لم تكن ضروريةً
للخلاص.
|
1730 933 Denique
eadem sancta Synodus docet, parvulos usus rationis carentes
nulla obligari necessitate ad sacramentalem Eucharistiae
communionem (can.4), siquidem per baptismi "lavacrum regenerati"
(Tit 3.5) et Christo incorporati adeptam jam filiorum Dei
gratiam in illa aetate amittere non possunt. Neque ideo tamen
damnanda est antiquitas, si eum morem in quibusdam locis
aliquando servavit. Ut enim sanctissimi illi Patres sui facti
probabilem causam pro illius temporis ratione habuerunt, ita
certe eos nulla salutis necessitate id fecisse sine controversia
credendum est. |
قوانين في شأن التناول تحت الشكلين وتناول الأطفال
|
ترجمة النص
اللاتيني |
النص
اللاتيني |
|
1731-
ق1.
إذا قال
أحدٌ إنّه بأمر من الله أو لضرورةٍ خلاصية، يجب على المسيحيين جملةً
وأفراداً أن يتناولوا الشكلين في سرّ الإفخارستيا المقدس: فليكن
محروماً _رَ 1726...).
|
1731
934
Can. 1. Si quis dixerit, ex
Dei praecepto vel ex necessitate salutis omnes et singulos
Christi fideles utramque speciem sanctissimi Eucharistiae
sacramenti sumere debere: anathema sit (cf. DS 1726s). |
|
1732-
ق2.
إذا قال
أحدٌ إنّ الكنيسة الكاثوليكية المقدسة لم تحمل، لأسباب صوابية، على
تقرير أن يتناول العلمانيون والإكليريكيون الذين لا يحتفلون، إلاّ تحت
شكل الخبز، أو إنّها كانت ضالةً في ذلك: فليكن محروماً (رَ 1728).
|
1732 935
Can. 2. Si quis dixerit,
sanctam Ecclesiam catholicam non iustis causis et rationibus
adductam fuisse, ut laicos atque etiam clericos non conficientes
sub una panis tantummodo specie communicaret, aut in eo errasse:
an. s. (cf. DS 1728). |
|
1733-
ق3.
إذا أنكر أحدٌ أنّ المسيح، ينبوع جميع النعم ومصدرها، يقبل كاملاً تحت
شكل الخبز وحده، لأنّه، على ما يتوهّم البعض، لم يقبل تحت الشكلين وفق
ما وضعه المسيح نفسه: فليكن محروماً (رَ 1726...)
|
1733 936
Can. 3. Si quis negaverit, totum et integrum
Christum, omnium gratiarum fontem et auctorem, sub una panis
specie sumi, quia, ut quidam falso asserunt, non secundum ipsius
Christi institutionem sub utraque specie sumatur: an. s. (cf. DS
1726s). |
|
1734-
ق4.
إذا قال أحدٌ إنّ التناول السرّيّ ضروريّ للأطفال الذين لم يبلغوا سنَّ
الرّشد: فليكن محروماً (رَ 1730).
|
1734
937 Can. 4.
Si quis dixerit, parvulis, antequam ad annos discretionis
pervenerint, necessariam esse Eucharistiae communionem: an. s.
(cf. DS 1730). |
|