وثائـق كنسيّة                  الصفحة الرئيسية

Enchiridion Symbolorum
مُختارات من أهم وثائق الكنيسة الكاثوليكة عبر التاريخ

Denzinger                       دِنتسنغر Hünermann                                                                    هونِرمـان

       

 

 

2) تعليم في سرّ مسحة المرضى

تمهيد

ترجمة النص اللاتيني

 النص اللاتيني

1694- لقد استحسن المجمع المقدس أن يضيف إلى التعليم السابق في التوبة ما يلي في موضوع سرّ مسحة المرضى، الذي رأى الآباء أنّه إتمامٌ، ليس لسرّ التوبة وحسب، بل لكلّ الحياة المسيحية أيضاً، التي يجب أن تكون توبةً متواصلة.
وهوذا أوّلاً ما يعلن ويعلّم في شأن وضع هذا السرّ. أراد فادينا الرَّحيم أن يكون خدّامه مزوّدين في كلّ وقت بما يقيهم سهام جميع الأعداء. وكما أنّه وفر في الأسرار الأخرى أعظم المساعدات التي يستطيع معها المسيحيون أن يتجنبوا سحابة حياتهم، كلّ ضررٍ روحيّ جسيم، هكذا بسرّ مسحة المرضى وفرّ لنهاية حياتهم حمايةً شديدة الثبات (القانون 1). وإذ كان عدونا يسعى جهده، مدّة حياتنا كلّها، ليقتنص الفرص ويسخّر جميع الوسائل لافتراس نفوسنا (رَ 1 بط 5 : 8)، نراه يشتدّ هياجاً وسعياً عندما يرى اقتراب نهاية حياتنا، فيرمي بجميع حبائل خداعه لكي يقودنا إلى الهلاك الكامل، ويبذل قصاراه لكي يميل بنا عن الثقة في رحمة الله.

1694 907 Visum est autem sanctae Synodo, praecedenti doctrinae de paenitentia adiungere ea, quae sequuntur de sacramento extremae unctionis, quod non modo paenitentiae, sed et totius christimatum vitae, quae perpetua paenitentia esse debet, consummativum existimatum est a Patribus.Primum itaque circa illius institutioem declarat et docet, quod clementissimus Redemptor noster, qui servis suis quovis tempore voluit de salutaribus remediis adversus omnia omnium hostium tela esse prospectum, quemadmodum auxilia maxima in sacramentis aliis praeparavit, quibus Christiani conservare se integros, dum viverent, ab omni graviore spiritus incommodo possint: ita extremae unctionis sacramento finem vitae tamquam firmissimo quodam praesidio munivit [can. 1.]. Nam etsi adversarius noster occasiones per omnem vitam quaerat et captet, ut cevorare [cf. 1 Petr 5, 8] animas nostras quoquo modo possit: nullum tamen tempus est, quo vehementius ille omnes suae versutiae nervos intendat ad perdendos nos penitus, et a fiducia etiam, si possit, divinae misericordiae deturbandos, quam cum impendere nobis exitum vitae prospicit [perspicit].


الفصل الأول: وضع سرّ مسحة المرضى

ترجمة النص اللاتيني

النص اللاتيني

1695- هذه المسحة المقدسة للمرضى وضعها سيدنا يسوع المسيح سراً حقيقياً من أسرار العهد الجديد: هذا السرّ أشير إليه في مرقس (رَ مر 6 : 13)، وقد أوصى به وأعلنه يعقوب الرسول وأخو الربّ (القانون1): "هل فيكم مريض؟ فليدع كهنة الكنيسة وليصلّوا عليه، ويمسحوه بالزيت باسم الربّ، فإنّ صلاة الإيمان تخلّص المريض، والربّ ينهضه، وإن كان قد اقترف خطايا تغفر له" (يع 5 : 14 – 15).
هكذا فهمت الكنيسة هذه الكلمات التي انتقلت من يدٍ إلى يدٍ في التقليد الرسوليّ، وعلّمت ما هي مادة هذا السرّ، وما صورته، ومن هو خادمه الخاصّ، وما أثره الخلاصي. فقد أدركت الكنيسة أنّ مادّته هي الزّيت الذي باركه الأسقف، إذ إنّ المسحة تمثّل تماماً نعمة الروح القدس التي يسمح بها المريض بطريقة غير مرئية، والصورة هي الكلمات "بهذه المسحة... إلخ".

1695 908 Instituta est autem sacra haec unctio infirmorum tmquam vere et proprie sacramentum Novi Testamenti a Christo Domino nostro, apud Marcum quidem insinuatum (Mc 6.13), per Jacobum autem Apostolum ac Domini fratrem fidelibus commendatum ac promulgatum (can.1). "Infirmatur, inquit, quis in vobis? Inducat presbyteros Ecclesiae, et orent super eum, ungentes eum oleo in nomine Domini; et oratio fidei salvabit infirmum, et alleviabit eum Dominus; et, si in peccatis sit, dimittentur ei" (Jac 5.14,15).
Quibus verbis, ut ex apostolica traditione per manus accepta Ecclesia didicit, docet materiam, formam, proprium ministrum et effectum hujus salutaris sacramenti. Intellexit enim Ecclesia, materiam esse oleum ab episcopo benedictum; nam unctio aptissime Spiritus SAncti gratiam, qua invisibiliter anima aegrotantis inungitur, repraesentat; formam deinde esse illa verba: "Per istam unctionem", etc


الفصل الثاني: مفعول هذا السرّ

ترجمة النص اللاتيني

 النص اللاتيني

1696- حقيقة هذا السرّ ومفعوله مبينّان بهذه الكلمات: "إنّ صلاة الإيمان تخلّص المريض والربّ ينهضه، وإن كان قد اقترف خطايا تغفر له" (يع 5 : 15). فالحقيقة هي نعمة الروح القدس هذه التي تمحو مسحتها الخطايا، إذا كان هنالك خطايا تحتاج إلى التكفير عنها، كما تمحو عواقب الخطايا، وهي تريح وتقوّي نفس المريض (القانون 2) باعثةً فيه الثقة في الرحمة الإلهية. والمريض، وقد أنعشته هذه النعمة، يكون من الأيسر عليه تحمّل مشقّات المرض وآلامه، كما يكون من جهةٍ أخرى من الأيسر عليه مقاومة تجارب إبليس الذي يحاول أن يرصد عقبه – (تك 3 : 15). وقد يعمل هذا السرّ على شفاء الجسد إذا كان ذلك مفيداً لخلاص النفس.

1696 909 Res porro et effectus huius sacramenti illis verbis explicatur: Et oratio fidei salvabit infirmum, et alleviabit eum Dominus; et, si in peccatis sit, dimittentur ei (Iac 5, 15.) Res etenim haec gratia est Spiritus Sancti, cuius unctio delicta, si qua(e) sint adhuc expianda, ac peccati reliquias abstergit, et aegroti animam alleviat et confirmat (can. 2), magnam in eo divinae misericordiae fiduciam excitando, qua infirmus sublevatus et morbi incommoda ac labores levius fert, et tentationibus daemonis 'calcaneo insidiantis' (Gn 3, 15) facilius resistit, et sanitatem corporis interdum, ubi saluti animae expedierit, consequitur.


الفصل الثالث: خادم هذا السرّ وميقات منحه

ترجمة النص اللاتيني

النص اللاتيني

1697- المقرّر في شأن ممنوحي هذا السرّ ومانحيه، انتقل إلينا في غير لبس في الكلام الوارد آنفاً. فقد اتّضح فيه أنّ خادمي هذا السرّ هم الشيوخ في الكنيسة (القانون 4). والمراد بهذا الاسم لا الأكبر سناً ولا الأرفع رتبةً في الشعب، بل الأساقفة أو الكهنة الذين نالوا من الأساقفة رسامة شرعية "بوضع أيدي الكهنة" (1 تيم 4 : 14؛ القانون 4).

1697 910 Jam vero, quod attinet ad praescriptionem eorum, qui et suscipere et ministrare hoc sacramentum debent, haud obscure fuit illud etiam in verbis praedictis traditum. Nam et ostenditur illic, proprios huius sacramenti ministros esse Ecclesiae presbyteros (can. 4), quo nomine eo loco non aetate seniores aut primores in populo intelligendi veniunt, sed aut episcopi aut sacerdotes ab ipsis rite ordinati per 'impositionem manuum presbyterii' (I Tim 4, 14; can. 4).

1698- ومن المقرّر أيضاً أن تعطى هذه المسحة للمرضى، ولا سيما أولئك الذين هم في خطرٍ شديد ينذر بنهاية الحياة، ولهذا دعي هذا السرّ أيضاً سرّ المائتين. وإذا تعافى المرضى بعد هذه المسحة، كان من الممكن أن يعطوه كلّما هدّد خطر الموت حياتهم فيجدوا فيه عوناً وسنداً.

1698 910 - Declaratur etiam, esse hanc unctionem infirmis adhibendam, illis vero praesertim, qui tam periculose decumbunt, ut in exitu vitae constituti videantur, unde et sacramentum exeuntium nuncupatur. Quod si infirmi post susceptam hanc unctionem convaluerint, iterum huius sacramenti subsidio iuvari poterunt, cum in aliud simile vitae discrimen inciderint.

1699- ولهذا يجب أن لا يُصاخ لأقوال الذين يعلّمون، خلافاً لما أثبته بوضوح الرسول يعقوب، (رَ يع 5 : 14...)، أنّ هذه المسحة اختراعٌ بشريّ، أو طقسٌ مأخوذٌ عن الآباء، لا يستند إلى وصية من الله، ولا إلى وعدٍ من النعمة (القانون 1)؛ ولا لأقوال الذين يذهبون إلى أنّ هذه المسحة قد انتهت الآن، كما لو كانت متعلقة بنعمة الأشفية في الكنيسة الأولى؛ ولا لأقوال الذين يقولون بأنّ الطقس والاستعمال اللذين درجت عليهما الكنيسة الرومانية المقدّسة في منح هذا السرّ يخالفان ما قاله الرسول يعقوب، ويجب الإقلاع عنهما، وأخيراً لأقوال الذين يثبتون أنّ المؤمنين يستطيعون أن يحقروا مسحة المرضى بدون خطيئة (القانون 3).
فهذه الأقوال مخالفةٌ تمام المخالفة لكلامٍ واضحٍ لرسول عظيم كهذا الرسول. والكنيسة الرومانية، الأم والمعلمة لسائر الكنائس، بمنحها هذه المسحة لا تذهب مذهباً آخر، في ما يتعلق بجوهر هذا السرّ، غير ما رسمه القديس يعقوب. ولا يمكن ازدراء مثل هذا السرّ العظيم بدون خطأ جسيم، وبدون إهانة الروح القدس نفسه.

1699 910 Quare nulla ratione audiendi sunt, qui contra tam apertam et dilucidam Apostoli Iacobi sententiam (Jac 5, 14) docent, hanc unctionem vel figmentum esse humanum vel ritum a Patribus acceptum, nec mandatum Dei nec promissionem gratiae habentem (can. 1); et qui illam iam cessasse asserunt, quasi ad gratiam curationum dumtaxat in primitiva Ecclesia referenda esset; et qui dicunt, ritum et usum, quem sancta Romana Ecclesia in huius sacramenti administratione observat, Jacobi Apostoli sententiae repugnare atque ideo in alium commutandum esse; et denique, qui hanc extremam unctionem a fidelibus sine peccato contemni posse affirmant (can. 3). Haec enim omnia manifestissime pugnant cum perspicuis tanti Apostoli verbis. Nec profecto Ecclesia Romana, aliarum omnium mater et magistra, aliud in hac administranda unctione, quantum ad ea, quae huius sacramenti substantiam perficiunt, observat, quam quod beatus Jacobus praescripsit. Neque vero tanti sacramenti contemptus absque ingenti scelere et ipsius Spiritus Sancti iniuria esse posset.

1700- هذا ما يعلمه ويعلنه هذا المجمع المسكونيّ المقدس، في شأن سرّي التوبة ومسحة المرضى، ويعرضه لجميع المسيحيين ليؤمنوا به ويحفظوه. وهو يثبت القوانين التالية لكي تحفظ حفظاً لا يقبل المخالفة، ويشجب ويحرم إلى الأبد من يقول غير قوله.

1700 910 Haec sunt, quae de paenitentiae et extremae unctionis sacramentis haec sancta oecumenica Synodus profitetur et docet, atque omnibus Christi fidelibus credenda et tenenda proponit. Sequentes autem canones inviolabiliter servandos esse tradit, et asserentes contrarium perpetuo damnat et anathematizat.

ــــــــــــــــ

- المرجع: الكنيسة الكاثوليكية في وثائقها، دنتسنغر-هونرمان، الجزء الأول. من سلسلة الفكر المسيحي بين الأمس واليوم. منشورات المكتبة البولسية، جونيه - لبنان، طبعة أولى 2001.

 


العدد التالي
 

الصفحة الرئيسية

العدد السابق